ظهور دولت ايلام (۶۴۰ –۳۲۰۰) قبل از ميلاد به عنوان اولين قدرت متمرکزدر عرصه فلات ايران (جنوب غربی سرزمين کنونی ايران) آغازی بود برای تأثير فکر، هنر و تمدن مردم فلات ايران بر

ساير تمدن‌های اطراف همچون تمدن بين النهرين و مصر، ارتباطی که هميشه با کش و قوس‌های فراوانی همراه بود وگاهی باعث تسلط تمدنی بر تمدن ديگر می‌شد. بطوريکه امروزه می‌توان آثار تبادل فرهنگی دولت ايلام و ساير اقوام

ساکن در کوهستان‌های فلات ايران همچون کاسی‌ها،لولوبيان، و اورارتو و... رادر ميان نقوش برجسته سومری‌ها،اکدی

 ‌ها، آشوری‌ها، بابلی‌ها و... در بين النهرين و يا در ميان آثار مکشوفه از شهرهای کهن شوش، انشان، دورانتياش،نينوا،بابل

و... مشاهده کرد هرچند در اين دوران تمدنهای قدرتمند ديگری همچون تمدن جيرفت ويا تمدن سرزمين‌های جنوب

شرقی ايران در شهر سوخته وجود داشته‌اند و به طور حتم بسيار قدرتمند بوده‌اند اما به دليل نبود شناخت کافی از ارتباط آنها با ساير تمدن‌های همجوار صحبت هنوز زود است.ايلاميان يا عيلامی‌ها اقوامی بودند که از هزاره چهارم پ. م. تا هزاره نخست پ. م.، بر بخش بزرگی از مناطق جنوب و غرب ايران فرمانروايی داشتند. بر حسب تقسيمات جغرافيای سياسی امروز، ايلام باستان سرزمين‌های خوزستان، فارس، ايلام و بخش‌هايی از استان‌های بوشهر، کرمان، لرستان و کردستان را شامل می‌شد.آثار کشف شده تمدن ايلاميان، در شوش نمايانگر تمدن شهری قابل توجهی است. تمدن ايلاميان از راه دريايی و شهر سوخته در سيستان، با تمدن پيرامون رود سند هند و از راه شوش با تمدن سومر مربوط مي ‌شده ‌است. ايلاميان نخستين مخترعان خط     در ايران هستند.به قدرت رسيدن حکومت ايلاميان و قدرت يافتن سلسله عيلامی پادشاهی اَوان  در شمال دشت خوزستان مهم ترين رويداد سياسی ايران در هزاره سوم پ. م. است. پادشاهی اَوان يکی از دودمان‌های ايلامی باستان در جنوب غربی ايران بود. پادشاهی آوان پس از شکوه و قدرت       کوتيک ـ اين شوشينک همچون امپراتوری اکد، ناگهان فرو پاشيد؛ اين فروپاشی و هرج و مرج در منطقه در پی تاخت و تاز گوتيان زاگرس نشين رخ داد. تا پيش از ورود مادها و پارسها حدود يک هزار سال تاريخ سرزمين ايران منحصر به تاريخ عيلام است.

سرزمين اصلی عيلام در شمال دشت خوزستان بوده. فرهنگ و تمدن عيلامی از شرق رودخانه دجله تا شهر سوخته زابل و از ارتفاعات زاگرس مرکزی تا بوشهر اثر گذار بوده‌است. عيلاميان نه سامی نژاد بودند و نه آريايی بلكه آنان ساکنان اوليه دشت خوزستان بودند.  (دايره المعارف الكترونيكي پارسيكا)